Program Pomost w Chakasji

Program Pomost. Wielokulturowość przestrzeni. Tożsamość miejsca i historii.

Sprawozdanie z wizyty w Abakanie, stolicy Chakasji, leżącej w południowej Syberii

 

  W dniach do 16 września do 29 września br. 
realizowałam program ekspedycji do mazurskich wiosek w Chakasji. 
 
Zostaliśmy zaproszeni do wzięcia udziału w uroczystościach Dni Kultury Polskiej, zaś przeprowadzenie zajęć i seminariów dla mieszkających tam Polaków – było swego rodzaju prezentem na 20 lecie ruchu polonijnego na Syberii. Celem mojej wizyty było także przeprowadzenie warsztatów archiwistyki społecznej oraz wywiadów z mieszkańcami Znamienki i Aleksandrowki – mazurskich wsi na Syberii zamieszkanych przez potomków Mazurów. Mieszkańców do dziś posługujących się gwarą mazurską, kultywujących tradycje rodzinne związane z Mazurami.

 

Wyprawa do Chakasji leżącej na Syberii miała formułę wielowymiarową, uzyskała patronat Marszałka Województwa Warmińsko – Mazurskiego Jacka Protasa oraz wsparcie Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie, Burmistrza i urzędu miasta Mrągowa, Sejmiku Województwa Warmińsko- Mazurskiego, Senatora RP reprezentującego mieszkańców województwa warmińsko - mazurskiego Marka Konopki a także Instytutu Hortiterapii oraz wielu innych instytucji i osób prywatnych. Na zaproszenie dr Sergiusza Leończyka, prezesa Kulturalno-Oświatowej Organizacji Społecznej „Polonia” w Chakasji w/w ekspedycję odbyłam wspólnie z dr Ewą Piotrowicz. Pani Ewa Piotrowicz jest choreografem, w trakcie wizyty prowadziła zajęcia z tradycji tańca narodowego.

 

 Wychodząc naprzeciw potrzebom środowiska polonijnego razem z dr Sergiuszem Leończykiem opracowaliśmy program 14 dniowych zajęć. W czasie mojego pobytu w Chakasji odbyły się zajęcia z j. polskiego dla nauczycieli, seminaria z programów społecznej archiwistyki, dziennikarstwa społecznościowego, animacji środowiskowej, programów działalności wolontarystycznej i społecznej, szkolenia z zakresu projektów o charakterze edukacji ekologicznej. Spotkania prowadziłam jako otwarte, dostępne także dla pracowników instytucji współpracujących z mieszkającymi tam Polakami. Szkolenia ekologiczne spotkały się z dużym zainteresowaniem w Centrum Edukacji Ekologicznej w Abakanie, Parku Krajobrazowym RCH, Narodowym Muzeum RCH, Muzeum Szuszenskoje, w Ogrodach Botanicznych RCH, szkołach polskich w Abakanie i Znamience oraz wśród działaczy polskich a także w szkole polskiej i plastycznej w Minusińsku – mieście leżącym w Kraju Krasnojarskim. 

 

Wspólnym tematem naszych spotkań były nowatorskie projekty z zakresu ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Program, jaki realizuję od lat w Mrągowie  - hortiterapia wzbudził w Chakasji ogromne zainteresowanie. Ekologia jest tam sprawą priorytetową w edukacji dzieci i młodzieży. W związku z nim zostałam zaproszona do redakcji krajowej gazety „Chakasja” w wyniku czego powstał obszerny artykuł na ten temat, promujący także nasz region.

 

W pierwszych dniach pobytu w Abakanie – stolicy Chakasji odbyła się uroczystość otwarcia naszych kursów prowadzonych w ramach w/w programu oraz uroczyste przecięcie wstęgi w Centrum Polskiej Książki. Na spotkaniu zostały odczytane listy gratulacyjne od senatora Marka Konopki i Burmistrz Mrągowa. W obecności p. Konsul RP Anny Walczak, która przybyła z Irkucka oraz Ministra d/spr Mniejszości Narodowych Republiki Chakasji miałam możliwość przekazać pozdrowienia od władz Urzędu Województwa Warmińsko – Mazurskiego, mieszkańców miasta Mrągowa i senatora Marka Konopki – członka senackiej Komisji d/spr Polonii. Wszystkie listy od władz zostały uroczyście odczytane podczas wieczornej mszy w kościele katolickim w Abakanie prowadzonym przez polskiego księdza oraz na koniec przekazane prezesom polskich organizacji z Syberii.

 

Podobne spotkania z zaznaczeniem akcentu wparcia naszej ekspedycji przez urząd marszałkowski i mojego miasta Mrągowa odbywały się niemal codziennie. Załączone fotografie obrazują działania promocyjne na rzecz poznania naszego regionu, miasta oraz wielu idei jakie realizowane są przez działające w Mrągowie organizacje. W trakcie seminariów z polskimi nauczycielami oraz prezesami polonijnych organizacji zaprezentowałam walory turystyczne, krajoznawcze i gospodarcze naszego regionu i miasta Mrągowa, podzieliłam się informacjami na temat aktywności naszych mieszkańców i organizacji jakie wyraziły chęć współpracy z naszym Stowarzyszeniem Zielone Dzieci udostępniając swoje materiały. Na spotkaniu z Polonią i pracownikami instytucji współpracujących z Polakami w Abakanie, Znamience i Aleksandrowce pokazaliśmy prezentację działalności Stowarzyszenia Zielona Dzieci, działalności Młodzieżowego Domu Kultury w Mrągowie, Centrum Kultury i Turystyki w Mrągowie, Instytutu na Rzecz Ekorozwoju, Nadleśnictwa Mrągowo oraz Urzędu Województwa Warmińsko Mazurskiego w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Warmii i Mazur, Uniwersytetu Warmińsko - Mazurskiego. Odbyły się projekcje zdjęć pt. Lot balonem nad Mrągowem, mrągowskiego Festiwalu Kultury Kresowej,  – autorstwa Mariana Modzelewskiego oraz pokazaliśmy prezentacje udostępnione przez p. Roberta Wróbla i Mrągowską Informację Turystyczną, wydział promocji Urzędu Marszałkowskiego Warmii i Mazur. Przekazaliśmy młodym Polakom i studentom chakaskich uczelni ofertę studiów podyplomowych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego z zakresu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego oraz studiów podyplomowych hortiterapii a także  drobne upominki i dary od UMWWM i urzędu Miasta Mrągowa.

 

14 dni pobytu na Syberii to czas wytężonej pracy na rzecz środowiska polonijnego, budowania relacji z krajem ale także dzielenia się doświadczeniem i wiedzą by umożliwić stałe podnoszenie rangi pracy polskich działaczy i organizacji jaka nas zaprosiła- wiem, że nam się to udało. W trakcie pobytu miałam możliwość ponownie spotkać się z goszczącymi w Mrągowie rodakami, którzy z wielkim sentymentem wspominają pobyt w naszym mieście. Festiwal Kultury Kresowej oraz kolonie jakie zorganizowaliśmy dla Polonii z Chakasji pozostają żywą pamiątką naszej współpracy. Byliśmy gośćmi Ministerstwa Turystyki Republiki Chakasji i tam także odbyła się promocyjna prezentacja materiałów z Mrągowskiego Centrum Informacji Turystycznej oraz przekazaliśmy pakiet folderów  dotyczący rozwoju Warmii i Mazur, dodatkowo proszono nas o przekazanie informacji na temat możliwości współpracy w zakresie wymiany turystycznej i projektów międzynarodowych.

 

W Polsce współpracuję z Związkiem Literatów Polskich, dlatego też dużym wydarzeniem dla  nas była wizyta w domu bardów Chakasji. Mieszkańcy Chakasji oraz władze otwierają się na Polskę wyrażając wolę współpracy. W trakcie ekspedycji w Znamience – mazurskiej wsi liczącej ok. 800 mieszkańców przeprowadziłyśmy z p. dr Ewą Piotrowicz  inscenizację Mazurskiego Święta Plonu. Przedstawienie wystawiliśmy na deskach miejscowej sceny w Domu Kultury, wspólnie z 80 uczniów polskiej szkoły jaka znajduje się w Znamience pokazaliśmy obrząd charakterystyczny dla mazurskiej kultury. Na przedstawieniu przekazaliśmy słowa od naszych władz adresowane do wszystkich mieszkańców. Wydarzeniu towarzyszyła delegacja z Ministerstwa Oświaty Republiki Chakasji.

 

 Reasumując: miasto Mrągowo i nasze województwo ma szereg możliwości współpracy z wieloma organizacjami, instytucjami Republiki Chakasji w zakresie projektów naukowych, badawczych, historycznych, etnograficznych, gospodarczych – interesuje ich wymiana kadry związanej z ogrodnictwem i naukami przyrodniczymi, programami animacji społecznej.

 

Otrzymałam szereg propozycji współpracy zarówno od przedstawicieli władz Republiki Chakasji jak i od środowiska polonijnego. Wszyscy wyrażają podziękowanie i deklarację kontynuacji programu Pomost jaki realizujemy od 2009 r. Mamy nadzieję, że nasza wizyta przyniesie zacieśnienie więzi z mieszkającymi tam Mazurami a miastem Mrągowem oraz Warmią i Mazurami a także, że w taką pracę u podstaw zechcą włączyć się inni. Wizyta badawcza w wioskach mazurskich - to szereg tematów nadal otwartych i koniecznych do dalszej pracy. Czas mija, najstarsi mieszańcy odchodzą a z nimi historia i piękno mazurskiej gwary. Chcielibyśmy zorganizować seminarium dotyczące wyprawy i zagadnień z jakimi mieliśmy się możliwość spotkać.

 

Nasza wyprawa została objęta honorowym patronatem Marszałka Województwa Warmińsko – Mazurskiego Jacka Protasa, została zorganizowana pomocy Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie i urzędu miasta Mrągowa, a wsparcia udzieliły następujące instytucje i osoby prywatne Pan Stefan Duk i jego firma oraz Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego, Portal Kulturalny Warmii i Mazur ”Światowid”, kadra uniwersytecka z Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego, Nadleśnictwo Mrągowo, Mrągowski Uniwersytet 3 Wieku, Biblioteka Pedagogiczna w Mrągowie. Patronat medialny: Program Pomost Radio Wnet, Portal Kulturalny Warmii i Mazur, Magazyn Polonia, Kresowy Serwis Informacyjny, Nowy Dziennik z Nowego Jorku, Wiadomości Polonijne z Johannesburga, Kurier Mrągowski oraz od strony programów edukacji ekologicznej portal Dziedzictwo Kulturowe i Przyrodnicze Warmii i Mazur, Collegium Copernicanum, Horiterapia.eu, Instytut Hortiterapii i www.hortiterapia.blogspot.com.

Obecnie ze względu na dalszą realizację programu Pomost staramy się o wsparcie Senatu RP, który  jest przede wszystkim pomocny dla dalszej działalności środowisk polskich na Syberii. Cieszymy się ogromnie mogąc poinformować, że już wkrótce odbędzie się prezentacja efektów z naszej wyprawy na 46. posiedzeniu Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą, które odbędzie się we wtorek, 15 października 2013 r.

Pozdrawiam Zofia Wojciechowska,

Instytut Hortiterapii, Prezes Stowarzyszenia Zielone Dzieci

www.zielonedzieciaki.ffp.org.pl  www.hortiterapia.blogspot.com

Tel. 518 921 104 e- mail: programpomost@gmail.com

 

 

List do Senatorów RP.

 Szanowni Państwo,

 

Serdecznie dziękujemy za możliwość przedstawienia na Senackiej Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicami oraz Senatowi RP spraw Polaków i Mazurów mieszkających na Syberii. Stowarzyszenie Zielone Dzieci jest mazurskim stowarzyszeniem założonym w Mrągowie a naszym celem jest utrwalanie wspólnego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Jako współcześni mieszkańcy Mazur czujemy się spadkobiercami historii tych ziem. Stowarzyszenie Zielone Dzieci realizuje program Pomost od 2009 r. - projekt obywatelski i społeczny, który został objęty patronatem Marszałka Województwa Warmińsko- Mazurskiego Jacka Protasa. 

Mazury ze względu na swoją przeszłość są niezwykłą krainą. Współistnienie kulturowe dziś jest szczególnie ważne dla budowania dialogu świata. Tożsamość miejsca i historii określa wartość pojedynczego człowieka, świadomość posiadanych korzeni w systemie globalnym daje możliwość identyfikacji całych społeczności. Samostanowienie to przywilej wolności. Mazurzy na Syberii to jeden z tematów jakim się zajmujemy. Program Pomost jest ogniwem spajającym przeszłość i teraźniejszość, łączącym pokolenia i losy ludzkie. Narzędziem dla rozwoju i wzajemnej współpracy w duchu tolerancji międzypokoleniowej, międzykulturowej,  ponad granicami, zgodnie z misją , jaką wyznaczyło sobie nasze Stowarzyszenie Zielone Dzieci oraz województwo. Warmia i Mazury to kraina wielowymiarowa w sensie dziedzictwa kultury i społecznej aktywności.

Program POMOST to wiele działań o znaczeniu socjologicznym oraz utworzenie platformy internetowej i obywatelskiego radia internetowego łączącego pokolenia. Pomost przerzucony ponad czasem i historią łączący serca i umysły ułatwiającym komunikację  a przez to wzmacniającym inicjatywy obywatelskie a  działającym w przestrzeni publicznej Polski i Polonii zamieszkałej poza granicami naszego kraju.  W Chakasji do dziś żyją rodziny wywodzące się z dawnych Mazurów. Nasze Mazury są dla nich krainą wspomnień, ziemią Ojców. To potomkowie mieszkańców tych ziem, zamieszkujący w dwóch wsiach odległej Syberii. Należy podkreślić, że pieczołowicie kultywują dawne tradycje i pamięć Ojczyzny. Do tej pory posługują się językiem mazurskim, dodatkowo znają polski i rosyjski, większość z nich jest wyznania ewangelickiego. Z szacunkiem  przechowują pamiątki z tamtych czasów, gromadząc je w formie ekspozycji muzealnej i nagrań wspomnień najstarszych mieszkańców. Mieszkają, żyją tam gdzie rzucił ich los. Mają w pamięci polskie tradycje. Dziś zwracamy się do przedstawicieli Senatu RP z apelem o wsparcie naszych społecznych działań kierując list z prośbą o wysłuchanie relacji ze spotkań z rodakami zamieszkałymi w odległej Chakasji na Syberii.

Galerie zdjęć
Projekt jest finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Wspólnota Polska

Redakcja strony: dr hab Sergiusz Leończyk, dr Artiom Czernyszew

"Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów".
Skontaktuj się z nami
Kliknij aby przeładować
Wymagane jest wypełnienie wszystkich pól oznaczonych gwiazdką *.

Organizacje