Uroczystości w obwodzie smoleńskim

W kwietniu 2026 roku przedstawiciele rosyjskiej Polonii wzięli udział w dwóch ważnych wydarzeniach związanych z pamięcią narodową w obwodzie smoleńskim.

10 kwietnia 2026 roku odbyły się obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej. Hołd ofiarom oddali członkowie Moskiewskiej Narodowo-Kulturalnej Autonomii Polaków „Dom Polski” i innych organizacji polonijnych, polscy dyplomaci na czele z ambasadorem RP w Rosji Krzysztofem Krajewskim, funkcjonariusze Służby Ochrony Państwa.

Uroczystości rozpoczęły się od złożenia kwiatów i zapalenia zniczy pod krzyżem prawosławnym. W rosyjskiej części kompleksu złożono wieniec ofiarom represji stalinowskich innych narodowości. Odmówiono wspólną modlitwę w intencji zamordowanych jeńców.

W Smoleńsku oddano też hołd ofiarom katastrofy polskiego samolotu prezydenckiego. W tym roku w miejscu katastrofy pojawił się nowy krzyż identyczny z ufundowanym przed laty przez Rodziny Katyńskie. Odczytano nazwiska wszystkich 96 ofiar, w tym Pary Prezydenckiej Lecha i Marii Kaczyńskich i ostatniego Prezydenta na uchodźctwie Ryszarda Kaczorowskiego.

Znicze i biało-czerwone wieńce pod nowym krzyżem i symboliczną brzozą są znakiem trwania polskiej pamięci, której nie są w stanie złamać żadne przeciwności.

30 kwietnia delegacja Moskiewskiej Narodowo-Kulturalnej Autonomii Polaków „Dom Polski” uczestniczyła w odsłonięciu pomnika żołnierzy 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki i Alei Pamięci Żołnierzy Polskich, które odbyło się we wsi Nikołajewka okręgu krasnińskiego. To właśnie z Nikołajewki w 1943 roku kościuszkowcy wyruszyli w bój, stamtąd zaczął się ich szlak bojowy prowadzący aż pod Bramę Brandenburską w Berlinie.

Uroczystość miała charakter międzynarodowy: zaproszono gości z leżącego po drugiej stronie rosyjsko-białoruskiej granicy rejonu horeckiego, na którego terenie znajduje się słynne Lenino i funkcjonuje muzeum polsko-radzieckiego braterstwa broni.

W słowie wstępnym szef okręgu krasnińskiego Maksym Miszczenko wspomniał o Anieli Krzywoń, jedynej Polce odznaczonej gwiazdą Bohatera Związku Radzieckiego. Została ona szczególnie upamiętniona.

Przemówienie wygłosiła przewodnicząca Moskiewskiej Narodowo-Kulturalnej Autonomii Polaków „Dom Polski” Ewelina Szyszkowa. Wzięła też udział w sadzeniu tworzących aleję brzóz pamięci. Odczytano słowa powitalne nadesłane przez członkinię Stowarzyszenia Historyków Państwa Związkowego Olgę Dobrzyńską-Surżyk i organizacje zajmujące się poszukiwaniem poległych żołnierzy, a także środowiska związane z założonym przez Jerzego Tyca Stowarzyszeniem „Kursk”, które dużą uwagę poświęcało pielęgnowaniu pamięci o kościuszkowcach.

W myśl inicjatorów wydarzenia, przekazywana z pokolenia na pokolenie pamięć o wspólnej walce z hitlerowskim najeźdźcą ma jednoczyć narody Polski, Rosji i Białorusi.